นิพพาน

สภาพที่ดีดับกิเลสและกองทุกข์แล้ว , ภาวะที่เป็นสุขสูงสุด เพราะไร้ทุกข์ เป็นอิสรภาพสมบูรณ์

1. สอุปาทิเสสนิพพาน นิพพานยังมีอุปาทิเหลือ
2. อนุปาทิเสสนิพพาน นิพพานไม่มีอุปาทิเหลือ

หมายเหตุ : ตามคำอธิบายนัยหนึ่งว่า

1. = ดับกิเลส ยังมีเบญจขันธ์เหลือ
2. = ดับกิเลส ไม่มีเบญจขันธ์เหลือ

หรือ

1. = นิพพานของพระอรหันต์ผู้ยังเสวยอารมณ์ที่น่าชอบใจและไม่น่าชอบใจทางอินทรีย์ 5 รับรู้สุขทุกข์อยู่
2. = นิพพานของพระอรหันต์ผู้ระงับการเสวยอารมณ์ทั้งปวงแล้ว

อีกนัยหนึ่งกล่าวถึงบุคคลว่า

1. สอุปาทิเสสบุคคล = พระเสขะ
2. อนุปาทิเสสบุคคล = พระอเสขะ