สิ่งที่กั้นไม่ให้ก้าวหน้าในคุณธรรม (นิวรณ์ 5)

1. ความพอใจในกาม ความต้องการกามคุณ (กามฉันทะ)
2. ความคิดร้าย ความขัดเคืองแค้นใจ (พยาบาท)
3. ความหดหู่ และเซื่องซึม (ถีนมิทธะ)
4. ความฟุ้งซ่าน และร้อนใจ ความกระวนกระวายกลุ้มกังวล (อุทธัจจกุกกุจจะ)
5. ความลังเลสงสัย (วิจิกิจฉา)